Seksueel grensoverschrijdend gedrag is voor vele slechts een begrip.

In het #MeToo-tijdperk eisen steeds meer slachtoffers hun stem op. We zien anderen vol medeleven en herkenning knikken bij verhalen over seksueel grensoverschrijdend gedrag of – nog vaker – betekenisvol zwijgen.

Seksueel geweld en seksueel misbruik komt voor in alle lagen van de bevolking. Binnen het eigen gezin of daarbuiten, onder homo’s en hetero’s, onder gelovigen en niet-gelovigen en in alle etnische groeperingen.

Het is een omstreden onderwerp dat voor vele slachtoffers en hun omgeving nog steeds moeilijk bespreekbaar is. Dit kan voortkomen uit een schuldgevoel, angst, verdriet, het idee ‘dat het allemaal niet zo erg lijkt’, of door nog een andere reden die enkel jij kan definiëren. Vaak neemt een traumatische ervaring je stem weg.

De cijfers

De statistieken liegen er echter niet om: seksueel grensoverschrijdend gedrag is in België een ernstig probleem. Officiële data wijst op 43.000 verkrachtingen per jaar. Het zijn vooral vrouwen die slachtoffers zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Daarnaast wordt seksueel geweld volgens het onderzoek van de Franse psychiater Muriel Salmona vooral gepleegd door mannen (95%) en door mensen uit de naaste omgeving van het slachtoffer (94% bij kinderen).[1]

Slechts 10% van de slachtoffers doet aangifte met een gemiddelde van acht aangiften per dag, terwijl er ongeveer 80 mensen per dag te maken krijgen met seksueel geweld. Dit toont aan hoe hoog de drempel ligt voor slachtoffers om aangifte te doen en hoe onderbelicht deze problematiek blijft.

Bovendien laten cijfers van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen zien dat seksueel grensoverschrijdend gedrag een ernstige problematiek is dat al op jonge leeftijd voorkomt[2] :

■   8,9% van de vrouwen en 3,2% van de mannen heeft gedwongen seksuele aanrakingen of betrekkingen ervaren vóór de leeftijd van 18 jaar, wat hoger is dan de voorkomen van dezelfde feiten na 18 jaar.

■   De grote meerderheid van het seksueel geweld vóór 18 jaar is gebeurd door iemand uit de naaste omgeving of door familieleden, vooral indien het vrouwelijke slachtoffers betreft. Slechts zelden gaat het om seksueel geweld gepleegd door de partner. In de helft van de gevallen betreft het alleenstaande feiten, vooral wanneer de dader geen verwante is.

■   80% van de slachtoffers ervaart de gerapporteerde feiten als “vrij erg” of “heel erg”.

■ Slechts 60% van de mannelijke slachtoffers, tegenover 77% van de vrouwelijke slachtoffers, heeft over deze feiten gesproken met iemand.

■  De gevolgen van seksueel geweld ervaren op minderjarige leeftijd voor de actuele gezondheid zijn nog groter dan die van geweld ervaren op volwassen leeftijd, en dat in termen van depressie, slapeloosheid en in het bijzonder zelfmoordpogingen. Deze slachtoffers doen ook vaker een beroep op psychologische hulp.

Volgens Salmona is het ook zo dat mensen die kwetsbaar zijn en die beschermd zouden moeten worden, grotere kans hebben om slachtoffer te worden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Voorbeelden hiervan zijn kinderen en minderjarigen, maar ook mensen met een psychische en/of fysieke beperking en mensen met een migratieachtergrond.[3]

In 2015 startte het steunpunt van Gelijke Kansen van de Vlaamse overheid in samenwerking met de UAntwerpen en de UGent een onderzoek naar seksueel geweld bij meerderjarige en minderjarige transgenderpersonen met verontrustende cijfers als resultaat: 31,7%  van de deelnemers geeft aan al minstens één keer in contact geweest te zijn met seksueel geweld, omwille van transgender achtergrond of identiteit.[4]

Volgens Het Roze Huis, het kloppende hart voor holebi’s en transgenders in Antwerpen, en çavaria, de Vlaamse belangenverdediger van LGBTI+-mensen en koepel van LGBTI+-organisaties, is seksueel grensoverschrijdend gedrag ook een onderschatte problematiek bij de LGBT+-gemeenschap. 27% van de ondervraagde holebi’s zou immers als minderjarige al te maken gekregen hebben met seksueel geweld.[5]

Ten slotte mag seksueel geweld bij mannen en jongens niet geminimaliseerd worden.

Volgens onderzoek is een kwart van alle slachtoffers tussen 12 en 18 jaar oud of meerderjarig. Bij kinderen van 12 jaar of jonger is zelfs de helft van de slachtoffers mannelijk.[6]

Als slachtoffer ben je echter meer dan een statistiek. De impact van deze gebeurtenis is diep persoonlijk voelbaar, en moeilijk te verwerken.

Wat nu?

Punt. vzw wil je helpen je stem terug te vinden. Wij willen een eerste stap zijn in een verwerkingsproces, een proces dat voor iedereen anders is en waarbij enkel jij kan beslissen wat voor jou de juiste volgende stap is. Hierin helpen we jou door het aanbieden van een uitgebreide database aan therapeuten en organisaties die zich inzetten voor slachtoffers seksueel geweld en een lotgenotenwerking met maandelijkse praatgroepen.

Daarnaast gaan we ook preventief te werk en zorgt ons team van professionele hulpverleners en ervaringsdeskundigen voor lezingen rond de onderwerpen van seksueel geweld en seksuele gezondheid.

 

Werd je slachtoffer in de laatste 72 uur? Klik dan in eerste instantie door naar onze pagina

Vragen of opmerkingen? Laat het ons weten via het contactformulier, zodat wij ook jouw ervaringen kunnen verwerken.

[1] https://gams.be/wp-content/uploads/2016/05/6_Intro_Salmona_NL.pdf

[2] https://igvm-iefh.belgium.be/sites/default/files/downloads/41%20-%20Dark%20number_NL.pdf

[3]https://gams.be/wp-content/uploads/2016/05/6_Intro_Salmona_NL.pdf

[4]http://www.steunpuntgelijkekansen.be/wp-content/uploads/Geweldervaringen_van_trans_personen_in_Belgie_2015.pdf

[5] http://www.hetrozehuis.be/node/1316

[6] https://www.lotgenotenseksueelgeweld.nl/seksueel-misbruik-van-mannen-en-jongens/