Tips

Wil je meteen al enkele tips die je kan toepassen in je omgang met een slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag, dan kunnen wij volgende info al meegeven.

Hoe kan je een slachtoffer ondersteunen?

Wanneer iemand je vertelt dat die seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft meegemaakt, is dat vaak een teken van groot vertrouwen. De persoon heeft zichzelf hiervoor wellicht moeten overwinnen. Je hoeft niet de perfecte woorden te vinden of alle antwoorden te hebben. Vaak maakt jouw aanwezigheid en steun al een groot verschil.

Luister zonder oordeel
Geef iemand de ruimte om zijn of haar verhaal te vertellen op een manier die veilig voelt. Probeer vooral te luisteren, zonder meteen oplossingen te zoeken of conclusies te trekken. Erken wat de ander vertelt en laat merken dat je hen serieus neemt.
Geloof en steun
Veel slachtoffers twijfelen of ze zullen worden geloofd. Een eenvoudige reactie zoals "Ik ben blij dat je dit vertelt" of "Dit had je niet mogen meemaken" kan veel betekenen. Respecteer ook als iemand niet alles wil delen. Wordt zeker niet ‘nieuwsgierig’. Geloof deze persoon.
Respecteer het tempo van de ander
Iedereen verwerkt een ingrijpende ervaring op zijn of haar eigen manier. Sommige mensen willen praten, anderen hebben meer tijd nodig. Probeer geen druk uit te oefenen en laat ruimte voor de keuzes van het slachtoffer. Ga niet (ongevraagd) in de ander z’n plaats in actie schieten.
Laat emoties er zijn
Verdriet, boosheid, verwarring, angst of zelfs emotionele afvlakking zijn normale reacties van een slachtoffer op een abnormale gebeurtenis. Je hoeft emoties niet weg te nemen of op te lossen. Aanwezig zijn en luisteren is vaak voldoende.
Wees voorzichtig met lichamelijk contact
Mensen die seksueel geweld hebben meegemaakt willen soms een tijdje liever niet aangeraakt worden. Een goedbedoelde knuffel of aanraking kan troostend zijn, maar kan ook moeilijke gevoelens of herinneringen oproepen. Vraag daarom eerst of iemand behoefte heeft aan fysiek contact en respecteer het antwoord.
Help praktisch waar mogelijk
Kleine praktische zaken kunnen een groot verschil maken. Denk aan meegaan naar een afspraak, vervoer organiseren, boodschappen doen, helpen bij administratieve stappen of ondersteuning bieden in het dagelijks leven. Vraag wat de ander nodig heeft in plaats van zelf in te vullen wat helpend is.
Respecteer de keuzes van het slachtoffer
Of iemand aangifte doet, professionele hulp zoekt of zijn verhaal deelt met anderen, zijn persoonlijke beslissingen. Je mag informeren en ondersteunen, maar probeer niet te sturen. Herstel begint vaak met opnieuw controle ervaren over eigen keuzes.
Ga zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie
Vertel het verhaal van iemand anders niet verder zonder toestemming. Het slachtoffer bepaalt zelf wie mag weten wat er gebeurd is. Die controle afnemen is voor het slachtoffer vaak opnieuw traumatiserend en schadelijk.
Heb geduld met het herstelproces
Herstel verloopt zelden rechtlijnig. Er kunnen goede en moeilijke dagen zijn. Blijf beschikbaar, ook wanneer de eerste schok voorbij lijkt. Houd er rekening mee dat een herstel van lange duur kan zijn.
Intieme relaties veranderen
Seksualiteit en intimiteit kunnen na seksueel grensoverschrijdend gedrag anders aanvoelen dan voordien. Als je een partnerrelatie hebt met een slachtoffer, is het belangrijk om geen verwachtingen of druk op te leggen. Ga in gesprek over wat voor je partner wel en niet comfortabel voelt en geef ruimte aan diens grenzen, behoeften en tempo op het vlak van intimiteit en seksualiteit.
Zorg ook voor jezelf
Een naaste ondersteunen kan emotioneel zwaar zijn. Ook jij mag gevoelens van verdriet, machteloosheid, boosheid of ongerustheid ervaren. Zoek indien nodig steun bij iemand die je vertrouwt of bij professionele hulpverlening (zoals de lotgenotengroep van Punt.vzw). Je hoeft dit niet alleen te dragen.